Zero waste: nuttige tools voor Brusselse voedings- en horecazaken

De zerowastebeweging is in volle opmars. In 2015 telde België nog maar een tiental bulkwinkels, vandaag zijn er al meer dan honderd in het hele land. Steeds meer handels- en horecazaken gaan de richting uit van zero waste in antwoord op de toenemende vragen van consumenten en de steeds strengere regelgeving op het gebied van afvalpreventie. Hierbij 12 praktische adviezen om te gaan voor zero waste in deze twee sectoren.

Inspiratie en ondersteuning van handels- en horecazaken

Eind 2018 lanceerde Leefmilieu Brussel een projectoproep om zerowastepraktijken in Brusselse voedings- en horecazaken te ondersteunen. De laureaten krijgen technische en financiële ondersteuning en zichtbaarheid bij het grote publiek. Van de 51 ontvangen kandidaturen werden de gevarieerde zerowasteprojecten van 12 voedings- en horecazaken geselecteerd.

Daarnaast stelt Leefmilieu Brussel speciale tools ter beschikking aan voedings- en horecazaken. Zo ontwikkelden experts een twaalftal adviesfiches die een antwoord bieden op de specifieke uitdagingen van zerowastepraktijken in deze twee sectoren:

  • Economisch en ecologisch nut van zerowastepraktijken
  • Referenties van leveranciers
  • Tools voor klantencommunicatie
  • Tips voor het implementeren van nieuwe praktijken

Hoe gaat u voor zero waste binnen uw activiteit?

Uit de observatie van bestaande praktijken kunnen we concrete voorstellen halen die voor veel handelszaken haalbaar zijn. Een greep uit de good practices:

  • Een eerste, simpele stap is klanten aanmoedigen om hun eigen verpakking mee te brengen als ze hun boodschappen komen doen of hun meeneemgerechten, kaas of vlees komen kopen. Plak een sticker met ‘Eigen verpakkingen welkom’ aan de ingang van uw zaak en gebruik het logo op uw digitale en papieren communicatie. Neem contact op met Zero Waste Belgium via stickers@zerowastebelgium.org om u in te schrijven en de sticker te ontvangen.
  • De volgende stap is uw verschillende producten in specifiek daartoe aangepaste verpakkingen te verkopen zodat uw klanten ze bij hun volgende bezoek opnieuw kunnen gebruiken (ze maken de verpakking zelf schoon). Als extra stimulans om mee te doen aan dit initiatief kunt u een korting op het aankoopbedrag aanbieden.
  • U kunt ook een statiegeldsysteem invoeren op de verkochte verpakkingswaren om zero waste nog meer te promoten bij uw klanten. Dan moet u wel investeren in een industriële vaatwasser en personeel voorzien dat de verpakkingen kan reinigen volgens de FAVV-normen. U kunt deze reiniging ook uitbesteden aan een onderaannemer buiten uw bedrijf, maar dat brengt meer logistieke inspanningen voor het transport en extra kosten met zich mee.

Goede praktijken in zero waste voor voedingsszaken

De voedingssector kan kiezen uit een indrukwekkende hoeveelheid acties om duurzame én rendabele initiatieven te nemen. Hierbij enkele punten die de moeite waard zijn:

  • Fruit en groenten in bulk: vermijd wegwerpverpakking en koop herbruikbare verpakkingen voor uw groente en fruit. Stimuleer het gebruik van herbruikbare zakken.
    • ✓ Bespaar op de aankoopkosten van plastic of papieren zakken (0,04 tot 0,08 euro per stuk), haal een marge op elke verkochte herbruikbare zak en personaliseer uw zakken met publiciteit voor uw bedrijf.
  • Droge voeding in bulk: installeer een bulkafdeling (met bokalen, bakken met deksel, vaten, kruiken …) om uw droge producten te distribueren in de exacte hoeveelheid die de klant wenst.
    • ✓ Bied uw klanten een aantrekkelijkere prijs: bulk kost tussen 10 en 45 procent minder dan voorverpakte producten; verminder zowel afval afkomstig van leveranciers als afval dat de klanten daarna genereren.
  • Brood(jes) in stoffen of herbruikbare tassen of zakken: vermijd wegwerpverpakking en stimuleer het gebruik van herbruikbare broodzakken.
    • ✓ Bespaar op de aankoopkosten van papieren broodzakken (0,02 euro per stuk), haal een marge op elke verkochte herbruikbare zak en personaliseer uw zakken met publiciteit voor uw bedrijf.
  • Toog met traiteurproducten, kaas, beleg en vlees in bulk: accepteer herbruikbare verpakkingen die uw klanten zelf meebrengen en verkoop ze of reken statiegeld aan klanten die er nog geen hebben. Stimuleer uw klanten om verpakkingen mee te brengen door hen korting te geven.
    • ✓ Bespaar op de aankoopkosten van wegwerpverpakking (0,1 tot 0,5 euro per vermeden wegwerpverpakking), steek geen tijd en geld in afvalbeheer en genereer een winst van 0,5 tot 5 euro per verkochte herbruikbare verpakking.
  • Vloeibare voedingsproducten in bulk of in flessen met statiegeld (olie, azijn, wijn…): klanten kopen deze producten in bulk in een fles die ze zelf meebrengen of kopen in de winkel of u verkoopt deze producten in flessen met statiegeld.
    • ✓ Bied uw klanten producten die 5 tot 30 procent goedkoper zijn dan voorverpakte producten van dezelfde kwaliteit en maak hen bewust van het ecologische belang van deze oplossing (hergebruik van een glazen fles kost 75 procent minder energie en 33 procent minder water dan recyclage (aan een temperatuur van 1500°C)).

Veel goede ideeën voor de horeca

Ook de horeca beschikt over een grote manoeuvreerruimte om afval te verminderen. Zo maakt u het verschil :

Mijn zerowastedrankjes

  • Kraantjeswater op de kaart: als u lopend water aanbiedt (rechtstreeks uit de kraan, gefilterd met keramische korrels of via een waterfontein), dan vermindert u de vervuiling door het transport van water en waterverpakkingen en van het afval dat voortkomt uit het gebruik van plastic flessen (als u geen glazen flessen gebruikt).
    • ✓ Uw investering in het nodige materiaal zal na 2 dagen tot 4 weken rendabel zijn, wanneer u het water voor een schappelijke prijs verkoopt aan de klant en tegelijk uw marge behoudt.
  • Homemade drankjes, drank in verpakkingen met statiegeld of grote verpakkingen :
    • ✓ Homemade drankjes vragen tijd voor de bereiding maar zijn gemakkelijk te maken en niet zo duur. Hierop kunt u hogere marges genereren dan op voorverpakte drank (~300%). U maakt ze van tevoren tijdens de rustige uren. De investering in het materiaal is rendabel vanaf 4 liter verkochte homemade drank.
    • ✓ Met drank in statiegeldflessen bespaart u tijd en geld bij het afvalbeheer van de drankverpakking.
    • ✓ Met drank in grote verpakkingen bespaart u tot 30 procent op de aankoopprijs van de drank en bespaart u opslagruimte.
  • Herbruikbare verpakkingen voor koude en warme dranken: bied gepersonaliseerde bekers aan om de naam van uw bedrijf te promoten en uw klanten te binden.
    • ✓ Bespaar op de aankoopkosten van wegwerpbekers (0,03 tot 0,06 euro per wegwerpbeker) en genereer een nieuwe marge door de verkoop van herbruikbare bekers.
  • Herbruikbare rietjes en roerstaafjes: vermijd het gebruik van deze overbodige voorwerpen of vervang ze door herbruikbare alternatieven.
    • ✓ Verminder de productie van plastic afval en de kosten voor de aankoop van wegwerpbare rietjes en roerstaafjes (0,004 tot 0,013 euro per stuk).

Mijn afvalvrije gerechten, lunches en snacks

  • Herbruikbare verpakkingen voor meeneemgerechten: accepteer de herbruikbare verpakking die uw klanten meebrengen of verkoop herbruikbare verpakking of hef er statiegeld op.
    • ✓ Bespaar op de aankoopkosten van wegwerpverpakking (0,1 tot  0,5 euro per vermeden wegwerpverpakking) en vermijd dat u tijd en geld moet steken in afvalbeheer. Genereer een winst van 0,5 tot 5 euro per verkochte herbruikbare verpakking.
  • Herbruikbaar bestek, servies en servetten: ze staan mooi op uw tafels en creëren sfeer in uw zaak.
    • ✓ Bespaar op de aankoopkosten van wegwerpproducten (0,035 euro per plastic wegwerpbord, 0,15 euro per set wegwerpbestek, wegwerpservet: 0,02 euro per stuk) en op de kosten voor het afvalbeheer. De aankoop van herbruikbare oplossingen zal snel rendabel zijn (8 tot 30 keer hergebruik).
  • Miniwegwerpverpakkingen (sauzen, suiker, melk, koekjes…) vervangen door specerijen of bijgerechten in bulk die u aanbiedt in herbruikbare verpakkingen: deze herbruikbare voorwerpen verfraaien uw etablissement en geven meer waarde aan producten uit de streek (zoals melk), met een label (Fairtrade/bio), ambachtelijk gemaakt (mayonaise) of huisbereid (zoals koekjes).
    • ✓ Voor dezelfde hoeveelheid product genereren producten in grote verpakkingen tussen 2 tot 7 keer minder afval dan individuele porties. Herbruikbare verpakkingen zullen snel rendabel zijn door de winst op de aankoopprijs in grote verpakkingen.

Dit artikel wordt door u Eveline Lambertz ( eveline.lambertz@groupeone.be) van Groupe One aangeboden.

Ook u kunt bijdragen tot de inhoud van onze website en een plaats verwerven als referentie voor onze bezoekers. Deel uw expertise, uw verfrissende ideeën en uw visie met ons. Wij zullen uw tekst publiceren indien hij beantwoordt aan de behoeften van de Brusselse ondernemingen en als u hem zowel in het Nederlands als in het Frans aanlevert.

In partnerschap met: